Chiến thuật SBU được gọi là một trong những chiến thuật được kết hợp với nhiều ma trận trong Marketing nhằm giúp tối ưu hóa nguồn lực trong doanh nghiệp

Vậy chiến thuật SBU là gì?

SBU là từ viết tắt của cụm “Strategic Business Unit”, được dịch theo thuật ngữ chuyên môn là “Đơn vị kinh doanh chiến lược” – là một khái niệm căn bản của quản trị chiến lược. Mỗi đơn vị kinh doanh được xây dựng và định vị khác nhau khi so sánh ở các mô hình, các ma trận. Một SBU thông thường hay được thấy là một đơn vị kinh doanh độc lập (Công ty) hoặc là một nhóm các đơn vị kinh doanh trong cùng một mảng, vì vậy nó có chiến lược và hạch toán lợi nhuận riêng. Theo tôi, khi tạo ra một SBU hoặc liên kết hay hợp nhất để có được một SBU là vì nó được tính toán nằm trong chiến lược tổng thể của công ty mẹ, và mục đích quan trọng hơn cả là nó giúp tạo ra lợi thế cạnh tranh hoặc bảo đảm sự ổn định cho các hoạt động chính của cả tập đoàn, chứ không chỉ vì lợi nhuận cho dù SBU này có thể sinh lời.

Một cách đơn giản nhất, bạn có thể hiểu rằng SBU cũng gần giống như một công ty con được đầu tư bằng nguồn vốn của tập đoàn, nhưng nó có bộ phận quản lí độc lập, có tầm nhìn, nhiệm vụ và mục tiêu riêng của mình, tất cả đều khác biệt hoàn toàn với các hoạt động kinh doanh hiện tại của công ty mẹ

Nhưng đó chỉ là một trong những dạng của SBU. Trên thực tế, bạn có thể áp dụng SBU cho doanh nghiệp theo nhiều cách khác nhau, ví dụ Unilever là điển hình cho tập đoàn đa sản phẩm sử dụng đơn vị kinh doanh chiến lược để quản lí.

Ngoài ra, tập đoàn Apple cũng là một minh họa khác về cách sử dụng SBU, bản thân Apple là một công ty “4 trong 1”, bao gồm: SBU phát triển phần mềm, SBU phát triển phần cứng, SBU quản lí dịch vụ (Nhiệm vụ chính là kết hợp sản phẩm với các dịch vụ như iTunes hay iCloud) và cuối cùng là SBU bán lẻ (phân phối sản phẩm đến tay khách hàng). Mỗi phần đều có bộ phận quản lí độc lập với nhiệm vụ khác nhau.

Về cơ bản, các đơn vị kinh doanh chiến lược hoạt động theo nguyên tắc quản lí vi mô. Hãy thử tưởng tượng thế này, nếu bạn buộc phải thực hiện 10 nhiệm vụ khác nhau trong một ngày và tất cả đều quan trọng, chúng ta sẽ làm thế nào để giải quyết? Bạn phải tách riêng từng nhiệm vụ và thực hiện từng thứ một cách độc lập.

Ứng dụng của chiến thuật SBU

1. Sử dụng SBU trong ma trận Boston

Mục tiêu chính của ma trận Boston theo phương pháp của Boston Consullting Group (BCG) là xác định những yêu cầu về vốn đầu tư (dòng tiền) và những nơi có thể tạo ra nguồn đầu tư ở lĩnh vực kinh doanh khác nhau trong cấu trúc kinh doanh của công ty. Phương pháp này bao gồm ba bước:

Mục tiêu chính của ma trận Boston theo phương pháp của Boston Consullting Group (BCG) là xác định những yêu cầu về vốn đầu tư (dòng tiền) và những nơi có thể tạo ra nguồn đầu tư ở lĩnh vực kinh doanh khác nhau trong cấu trúc kinh doanh của công ty. Phương pháp này bao gồm ba bước:

Mục tiêu chính của ma trận Boston theo phương pháp của Boston Consullting Group (BCG) là xác định những yêu cầu về vốn đầu tư (dòng tiền) và những nơi có thể tạo ra nguồn đầu tư ở lĩnh vực kinh doanh khác nhau trong cấu trúc kinh doanh của công ty. Phương pháp này bao gồm ba bước:

Các SBU khoanh tròn số 4 và 5 ở ô Ngôi sao được khuyến khích đầu tư, trong khi số 7 và 8 ở ô Con chó thì nên thoái vốn.

2. Sử dụng SBU trong ma trận ADL

Ma trận ADL (phát triển bởi công ty Arthur D. Little), có hai nhân tố chính: Vị thế cạnh tranh (Competitive Position) và Quá trình trưởng thành của ngành (Industry Maturity). Sự kết hợp giữa hai nhân tố này có tác dụng thúc đẩy quá trình ra quyết định chiến lược của Doanh nghiệp. Ma trận ADL thường sử dụng để phát triển chiến lược cho các đơn vị kinh doanh (SBU) nhưng cũng có thể dùng cho các dòng sản phẩm hoặc sản phẩm, chúng được phân loại và đặt vào các ô tương ứng với vị trí trên ma trận.

Dựa trên sự phân loại này, nhà hoạch định chiến lược có thể xúc tiến đề nghị những kế hoạch thích hợp: Tập trung (Build), duy trì (Maintain) hay rút bỏ ( Liquidate) hoặc có những xử lý khác.

3. Mở mới, tăng cường hay đóng lại các SBU

Mô hình MASAN hiện nay cho thấy họ đang có cổ phần hoặc tham gia vào nhiều công ty con như chuyên về bao bì hay chế biến,.. nhưng sau này họ cũng sẽ đóng lại nếu không cần thiết nữa và tìm nguồn cung cấp bao bì từ nhiều công ty khác. Khi đó, nguyên nhân một phần là do áp lực cạnh tranh của công ty con này đã thay đổi hoặc công ty mẹ thấy chúng không còn cần thiết cho các hoạt động chính của mình nữa. Việc duy trì các công ty con để kỳ vọng tiếp tục sinh lãi có thể sẽ khiến công ty mẹ hao tổn nhiều nguồn lực mà tỉ suất lợi nhuận lại không cao, vì vậy công ty sẽ bán lại nếu có lãi hay rút vốn ra và điều này ngược lại với thời điểm ban đầu là sẵn sàng mở ra thành lập hoặc đầu tư kể cả không có hiệu quả, nhằm mục tiêu là xây dựng năng lực cạnh tranh cho hoạt động chính.

Các SBU cũng có thể được lựa chọn để đầu tư thêm nếu nó cho thấy đang ở vị thế cạnh tranh cao trên thị trường và ngành đang ở giai đoạn mới bắt đầu hoặc còn phát triển mạnh.

Từ việc hiểu, ứng dụng được SBU vào các ma trận, chúng ta có thể tinh gọn được nguồn lực để tối ưu hóa doanh thu và giảm thiểu chi phí hiệu quả nhất.